Dominicaans beschouwen

Al is Franciscus van Assisi dan met voorsprong mijn favoriete heilige, mijn dagelijks brood verdien ik nog altijd bij het DSTS – Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving. En afgelopen vrijdag  waren we een hele middag bij elkaar met mensen die werken bij (of anderszins verbonden zijn met) de verschillende projecten die in de loop der jaren zijn ontstaan vanuit de orde der Dominicanen, de volgelingen en erfgenamen van de grote middeleeuwse ordestichter Dominicus de Guzman. Een middag over dominicaanse spiritualiteit, en wat wij daar zelf mee doen in ons dagelijks leven en werk. Arjan Broers, die pas geleden een heel interessant boekje heeft geschreven over die dominicaanse spiritualiteit, nam ons mee langs zeven aspecten daarvan. Eén daarvan was wat hij “contemplatie” noemde, of in meer alledaags Nederlands “beschouwing”. Dat is nadrukkelijk iets anders dan meditatie, wat veel meer te maken heeft met “zitten en tot rust komen” (omwille van het onderscheid formuleer ik het nu even heel kort door de bocht). Contemplatie, aldus Arjan, is veel meer “zitten en kijken naar wat er gebeurt”. Toen ik dat hoorde moest ik opeens weer denken aan die keer dat ik een motorprobleem op wist te lossen door gewoon maar eens te gaan zitten kijken naar mijn motorblok. Dat was een technisch probleem, maar de methode van contemplatie gaat vaker op. Arjan haalde het voorbeeld aan van een keer dat hij in gesprek raakte met een dakloze man die – voor zijn idee althans – onzin zat uit te kramen. Hij ergerde zich eraan, tot hij besloot om zijn ergernis opzij te zetten en eens te proberen om te zien wie die dakloze man nu eigenlijk was. Hij keek als het ware door alle woorden heen naar de mens zélf. En zag dat dit een zeer zachtmoedige man was. Een mooie mens, ondanks of met alle woorden die Arjan als onzin in de oren klonken.

Contemplatie, bedacht ik me later, helpt mij soms ook om inzicht te krijgen in een probleem waar ik maar niet uit kom en dat me maar niet loslaat. Als het lukt om even te stoppen met heel hard erover nadenken – op zich al een hele klus – kan er ruimte komen om het als het ware van een afstandje te bekijken. En dan komt er ruimte voor onverwachte inzichten. Soms komt die ruimte er pas als ik al een hele tijd heel hard erover nagedacht heb, niet tot helderheid gekomen ben, en mijn hersenen het nadenken erover stomweg opgeven. Als er leegte ontstaat omdat alle pogingen gefaald hebben. En dan heb ik het niet alleen over momenten van inzicht in een motorblok, maar nog veel meer over momenten van inzicht in een ander mens of in mezelf (of vaak beide). Ik zeg dit enigszins aarzelend, maar dat soort momenten – momenten van inzicht of uitkomst als al mijn eigen pogingen gefaald hebben – komen op mij soms over als momenten van genade. Alsof God te hulp komt op een moment dat ik zelf alle mogelijkheden uitgeput heb. Dus niet het traditioneel-protestantse “sola gratia” (alleen door genade) maar ook niet het katholieke “meewerken aan de genade”. Kennelijk beschouwt God ons als volwassen mensen, die veel zelf kunnen oplossen maar niet alles. En dáár, waar onze eigen krachten tekort schieten – dáár gebeurt het. Soms, even. Waar we ruimte maken voor beschouwing – of waar die ruimte openvalt omdat we het zelf echt niet meer weten – daar kan God aan het woord komen. Daar kan genade gebeuren.

Toch benieuwd wat Dominicus dáárover gezegd zou hebben.

Advertenties
Categorieën: overdenkingen | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: