De regenboog van de vredesbeweging

Hup, en weer is er een dierbare naam gesneuveld uit het roemrijke verleden van de Nederlandse vredesbeweging. Wat eerst de vereniging Pax Christi was, werd later via een fusie IKV Pax Christi (geen vereniging meer), en gaat nu ‘Pax’ heten.

Naamsveranderingen hebben altijd iets riskants. Vooral als ze voortkomen uit wat ik maar ‘defensieve overwegingen’ zal noemen. De situatie voor een organisatie wordt ongunstiger, men voelt zich gedrongen om ‘met de tijd mee te gaan’ en verandert de naam van de organisatie, die als ‘niet meer bij de tijd’ gezien wordt. De praktijk wijst uit, dat dit in negen van de tien gevallen inleiding is tot een totale neergang van de organisatie. Ik weet waar ik het over heb; één van mijn eigen vroegere werkgevers is destijds vrij kort na een naamsverandering alsnog opgeheven. De naamsverandering heeft dat, zoals bij zoveel andere organisaties, niet tegen kunnen houden.

Dat is de strategische kant van het verhaal. Er zit echter in het geval van Pax Christi (en andere, vergelijkbare, gevallen) nog een andere kant aan. In de naam geef je, als organisatie, iets aan van je programma; van datgene waar je voor staat. En vaak geef je ook aan waar je je inspiratie vandaan haalt. In het geval van Pax Christi is dat heel duidelijk: “die zijn van Christus”. Daarmee bedoel ik iets anders dan: “dat is een christelijke organisatie”. Een organisatie die zegt “wij zijn van Christus” bekent kleur. Zij laat zich daarmee kennen als volgelingen van Jezus van Nazareth, die de Christus wordt genoemd. Een mens die leefde zonder wapens, en die zelfs volgens sommige bronnen een radicale geweldloosheid voorstond. Lees de Bergrede er maar op na. ‘Pax Christi’, Vrede van Christus, is niet per definitie hetzelfde als ‘Pax’, vrede, zonder meer. Militairen spreken ook over vrede. Er wordt zelfs over ‘vredestaken’ gesproken van gevechtsvliegtuigen, die toch ontworpen zijn om vanuit de lucht dood en verderf te zaaien. Dat is niet de vrede van die mens uit Nazareth. Juist een organisatie die – volgens haar naam – aan vrede werkt doet er goed aan om steeds voor ogen te houden wat voor soort vrede zij bedoelt.

Kleur bekennen is essentieel, juist als het om zulke cruciale zaken gaat als vrede. Ik moet opeens denken aan woorden die de Zuid-Afrikaanse dichteres Antjie Krog gebruikte in haar lezing voor de VU, twee weken geleden. Zij haalde de metafoor aan die het eerst werd gebruikt door aartsbisschop Desmond Tutu: “the rainbow nation“. Ik ken eigenlijk geen mooiere metafoor voor het ideaal van een samenleving, waarin ieder tot haar of zijn recht kan komen. Een regenboog heeft al die verschillende kleuren nodig om regenboog te zijn. Een regenboog bestaat uit kleuren. Niet gescheiden van elkaar, maar wel duidelijk onderscheiden. Een “regenboog-natie” is het tegenovergestelde van een grijze eenheidsworst. En juist de vredesbeweging, waar zowel IKV als Pax Christi uit voortkomen – of ze zichzelf nog als deel daarvan beschouwen, daar heb ik zo mijn twijfels over – is altijd gekenmerkt geweest door haar veelkleurigheid. Ik heb actie gevoerd samen met oude-stempel-communisten, boeddhistische monniken en nonnen, rooms-katholieke monniken en nonnen, dominees, steevast in het zwart gehulde anarchisten, rabbijnen met een keppeltje op en kleurig behoofddoekte moslima’s. Waar mensen met elkaar warm lopen voor een betere wereld zijn verschillen geen barrière. Ze vormen de verschillende bronnen van waaruit we elkaar ontmoeten in dezelfde bedding. Ze vormen de sjeu van de beweging. Maar een vredesorganisatie die haar naam vervlakt tot “Pax” zonder meer, die gaat richting grijs gebied – in meer dan één opzicht. En dat is jammer.

(Dit blog werd eerder geplaatst op www.nieuwwij.nl)

Advertenties
Categorieën: cynisme, geloof | Tags: , , , | 3 reacties

Berichtnavigatie

3 gedachten over “De regenboog van de vredesbeweging

  1. Hier ben ik wel blij van geworden, Heleen. Dank je wel. Ik heb het maar gedeeld op de facebook-pagina van Kerk en Vrede.
    Misschien zouden we een actie moeten ontketenen: Pax twittert nu de vraag: Wat versta jij onder vrede? Als iedereen dat nu eens beantwoordt met: de vrede van Christus!

  2. PAX heeft gisteren een staakt-het-vuren bemiddeld tussen David Yau Yau, leider van een groep militanten in Zuid-Soedan en de overheid. Er is nu tijd om tot duurzame afspraken te komen en er worden levens van burgers gespaard. De bemiddeling is gedaan door bisschop Paride Taban, een fantastisch inspirerende man met wie PAX al lang samenwerkt in het netwerk van Pax Christi Internationaal.Voor de besprekingen begonnen las hij aan beide delegaties de brief voor van de Nederlandse kerken die aangesloten zijn bij het IKV. We zijn buitengewoon verheugd en dankbaar dat we door intensieve en kundig geleide gesprekken, met steun van de kerken in Nederland tot een overeenkomst zijn gekomen die in onze overtuiging de vrede van Christus dichterbij brengt. Dit laat onverlet dat antwoorden op de vraag ‘Over welke vrede we het nu eigenlijk hebben?’ getoetst moeten worden aan het evangelie. Rond gewelddadige conflicten zullen we elkaar nodig hebben om moeilijke morele dilemma’s te slechten, juist vanwege verschillende perspectieven en overtuigingen.

    IKV Pax Christi is PAX geworden. PAX blijft zich in haar vredeswerk gesteund weten door het IKV en de vereniging Pax Christi Nederland en blijft onderdeel van Pax Christi Internationaal. De naamsverandering komt op een moment dat de organisatie goede resultaten levert. We hebben 80 enthousiaste en kundige medewerkers, en beseffen ons dat we met meer bekendheid en draagvlak meer invloed kunnen uitoefenen om belangrijke stappen naar vrede te kunnen maken. Onze identiteit is daarmee niet veranderd.

    • hermitagelaudate

      Alle respect voor het goede en bewonderenswaardige werk, Edwin. Maar, als zo’n bemiddeling tot stand komt door een bisschop, waar jullie contact mee hebben via het netwerk van Pax Christi International: wat is er dan toch in Godsnaam (letterlijk) op tegen om ervoor uit te komen dat je aan vrede werkt omdat je “van Christus” bent? Hoe kunnen jongere (of oudere) Nederlanders nog weten dat er goede dingen voortkomen uit die navolgers van Christus als die zelf maar liever verzwijgen dat ze “van Christus” zijn “omdat het jongeren niet meer aanspreekt”?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: