Franciscus: profeet van de menselijke waardigheid (deel 1)

In december vorig jaar verscheen een (nogal lang) artikel van mijn hand in Franciscaans Leven, Tijdschrift voor Fransciscaanse Spiritualiteit. Het ging over de vraag: waarom zouden volgelingen van Franciscus van Assisi zich toch druk maken over armoede? Het leek me een goed idee om het ook op dit blog te plaatsen, al was het maar omdat dit het eerste artikel is dat ik publiceerde na mijn promotie in oktober 2012. En omdat het – zei zij zonder valse bescheidenheid – een lezenswaardig artikel is. Vanwege de lengte heb ik het in afleveringen opgedeeld. Deze week de eerste aflevering.

=========================

Franciscus: Profeet van de menselijke waardigheid

In het najaar van 2012 zag de Franciscaanse Gideonsbende het levenslicht. Geïnspireerd op soortgelijke initiatieven in het land – zoals de Gideonsbende van Maarssenbroek – wil dit kleine groepje mensen handen en voeten geven aan maatschappelijke betrokkenheid en actie in Franciscaans verband. Voor het eerste volle jaar van haar bestaan heeft de ‘bende’ als thema gekozen: verborgen armoede. Op het eerste gezicht lijkt het ook voor de hand te liggen dat wij ons als volgelingen van Franciscus druk zouden maken over armoede. Maar ik zeg daar met opzet bij: “op het eerste gezicht”.

Franciscus en armoede horen natuurlijk onverbrekelijk bij elkaar. Maar de armoede van Franciscus, die hij zelf zo uitbundig bezongen heeft, is een ander soort armoede dan de armoede die hier vandaag centraal staat. Voor Franciscus was armoede geen noodzaak. Het was een levenspad dat hij ging uit overtuiging, uit vrije wil. Want zó, en niet anders, zag voor Franciscus de navolging van Christus eruit. Leven zonder bezit, bedelen om te voorzien in je levensonderhoud, niet weten waar je ’s avonds je hoofd zult neerleggen. Dát was zijn – gekozen – levenswijze.

Onvrijwillige armoede
Dat is echter heel andere koek dan de armoede die een mens onvrijwillig treft. De armoede die een mens aangedaan wordt, door een samenleving en een economische structuur die ertoe leidt dat – aan de ene kant – sommige mensen van malligheid niet weten wat zij moeten doen met het geld waarover zij beschikken. En dat – aan de andere kant – een veel groter aantal mensen zich iedere keer weer moet afvragen hoe ze rond moeten komen. Mensen die daar vaak ook weer heel creatief in worden, en die het vaak dragen met een verbazingwekkende veerkracht. Mensen die in armoede leven zijn niet ‘zielig’. Als ik dát zou zeggen, zou ik een groot aantal mensen ongelooflijk tekort doen. Maar armoede blijft wél armoede en moet ook zo genoemd worden. En er zit één groot en doorslaggevend verschil in met de armoede van Franciscus. Het is geen vrije keuze. En dat roept de vraag op: wat hebben volgelingen van een mens die in vrijwillige armoede leefde dan met mensen die onvrijwillig in armoede leven?

(Wordt vervolgd)

Dit artikel is geplaatst in Franciscaans Leven en een bewerking van een eerder gehouden inleiding op de ontmoetingsdag in maart 2013 van de Franciscaanse Gideonsbende

Advertenties
Categorieën: franciscus, geloof, overdenkingen | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: