Het grote drama van dood en opstanding

Als ik deze woorden schrijf is het Paaszaterdag, Stille Zaterdag. De meest onbestemde dag van het jaar. Gisteravond hebben we de kruisdood herdacht van Jezus van Nazareth, die Christus wordt genoemd, en naar wie wij, christenen, genoemd zijn. Morgen is het Pasen, het hoogste feest uit onze traditie, waarop wij dat ongrijpbare mysterie gedenken en overwegen, dat Opstanding wordt genoemd. Vandaag zit er tussen in. Vandaag verkeren we letterlijk tussen hemel en aarde.

Het drama van Goede Vrijdag heeft me altijd al aangegrepen. Ga er maar eens aan staan: een tot op het bot goed mens, een mens van God, een rechtvaardige in de volle zin van het woord, wordt onschuldig veroordeeld. Want hij was een bedreiging voor de gevestigde religieuze orde. Met wat hij leerde en hoe hij leefde haalde hij alles onderuit waar zij hun macht aan ontleenden. De verkopers, die geld verdienden aan de vrome gebruiken in de Tempel, knuppelde hij eruit. Hij waagde het te verkondigen dat de nood van mensen boven heilige traditie gaat. Om die reden kende het volk hem meer gezag toe dan de schriftgeleerden. En dat is bedreigend. Daarom moest hij dood, desnoods met een schijnproces dat op list en bedrog gebouwd was en dat met spot en mishandeling gepaard ging. En wat voor dood. De kruisdood is in de meest letterlijke zin een marteldood. Het was het derde uur, negen uur ’s morgens, toen ze hem kruisigden, is er geschreven. Hij stierf pas op het negende uur, dat is drie uur ’s middags. Zes uur lang aan spijkers hangen, in de brandende zon. En dan staan ze ook nog de gek met je te steken, dezelfde ploerten die je dood op hun geweten hebben. Is het vreemd dat van Jezus geschreven staat, dat hij tegen het eind uitschreeuwde: Mijn God, waarom heb je me verlaten? Toen schreeuwde hij luid en was dood, staat er in de meest sobere versie van dat verhaal. De beker was tot de bodem leeg.

Voor de mensen die hem al die jaren van zijn openbare prediking gevolgd hadden, moet dit het totale einde hebben betekend. Zowel voor de discipelen, die mannetjesputters die hem op het cruciale moment allemaal in de steek lieten, als voor de vrouwen die hem trouw bleven en hem volgden tot op de heuvel van Golgotha, de Schedelplaats waar zijn kruis stond. Ze hadden zo gehoopt. Maar nu is er niets meer – alleen nog de droeve plicht om hem tenminste een behoorlijke begrafenis te bezorgen.

Ik heb jarenlang het idee gehad, dat wij, hedendaagse gelovigen, vals spelen op Stille Zaterdag. Voor ons is het niet het einde. Wij hebben weet van de Opstanding.

Tot gisteravond.

In de JohannesCentrumgemeente was er bewust voor gekozen om op Goede Vrijdag wel degelijk de Opstanding al ter sprake te brengen – in de visioenen die er bestaan in Oude en Nieuwe Testament over een dood die niet het einde is. En zo werd gisteravond het visioen van Ezechiël gelezen, waarin een dal vol dode beenderen weer tot leven komt. En er werd gezongen uit het visioen van Johannes op Patmos, over de doden die staan voor de troon van God in het nieuwe Jeruzalem. En het voelde op geen enkele manier als ‘vals spelen’. Wij hebben weet van de Opstanding. Feitelijk is het ‘vals spelen’ als je net doet of dat niet zo is. Maar dat afgrijselijke lijdensverhaal, dat grote drama van de kruisdood, staat ook recht overeind. Het één is ondenkbaar zonder het ander. Juist tegenover die gruwelijke dood van een rechtvaardige staat het ongelooflijke en ongrijpbare mysterie van de Opstanding in haar volle glorie. Omdat het, in God’s boek, ondenkbaar is dat de marteldood van een rechtvaardige zinloos kan blijven, het einde kan zijn.

De Opstanding is het ultieme “en tóch!” in onze traditie, die bestaat vanuit dat koppige en vreugdevolle “en tóch!”. Goede Vrijdag, de gedachtenis aan de gruwelijke wandaden waartoe mensen in staat zijn, is niet het einde, mág ook nooit het einde zijn. Maar we moeten het blijven gedenken, in alle dramatische kracht van dat afgrijselijke lijdensverhaal. Omdat Pasen zonder Goede Vrijdag al evenmin denkbaar is.

Ik wens u nu alvast een zalig Pasen.

Advertenties
Categorieën: geloof, lofzang, overdenkingen | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Berichtnavigatie

2 gedachten over “Het grote drama van dood en opstanding

  1. Mooi beschreven! Ook een zalig Pasen toegewenst.

  2. Pingback: Een onvolmaakt bestaan: het is zo zonde… | Hermitage 'Laudate'

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: